Cazkolik.com
Radyo Cazkolik İnternet üzerinde cazkoliklerin
buluştuğu bir caz radyosudur
CazFM.com canlı yayınını dinliyorsunuz.
 
Türkiye'nin Caz Takvimi

Big Beats Big Times

Mekan: Bomontiada / ALT Performans Odası, Tarihi Bomonti Fabrikası, Bomonti, Şişli
Tarihi: 12 Aralık.2017
Saat: 20:30
Etkinlik Bilgisi : Berke Can Özcan`ın dünyanın farklı yerlerinden davulcuları buluşturarak sürdürdüğü bir doğaçlama konserler serisi olarak tanınan Big Beats Big Times 12 Aralık Salı günü saat 20.30`da bomontiada ALT`ta sahne alıyor. Performansta keçi derileri gerilmiş davullar, ziller, gonglar, kasetçalarlar, kasetler, binlerce şişe kapağı, bambular ve ipler, tahta ayakkabı kalıpları, vantilatörler yer alıyor.


 
Popüler Gündem
 

Bir caz ikonu olarak, "Bir Devin Adımları: John Coltrane" (1)

 3373 defa okundu. Yorum Ekle      Yorumları Oku  Önceki   |   Sonraki  

Sevgili cazkolik.com okurları, bugün (yani 16 Şubat Pazartesi günü) 2 hatta 3 bölüm olacak bir yazı dizisine başlıyoruz. Ünlü caz yazarı Chris Kelsey’in, John Coltrane’in Atlantic şirketi için yaptığı çalışmaları ele aldığı yazıyı sitemiz okurları için Türkçeye kazandırdık. Bu kapsamlı albümler, genellikle son dönemde çalıştığı Impulse şirketinden çıkan albümlerin gölgesinde kalmıştır. Aşağıda üç bölümlük yazının ilk bölümünü bulacaksınız.

Bir Devin Adımları: John Coltrane (1)

John Coltrane’in müziği her zaman arayış içinde bir süreçti. Caz müzisyenlerinin çoğu – en büyükleri bile – hayatlarını tek bir tarzı mükemmelleştirmeye adarlar. Coltrane bu konuda istisnaydı. Başka alanlara açılmaktan ve uğraştığı alanda kendini geliştirmekten asla vazgeçmedi. Müziğinde duraklama noktaları değil ayrılma noktaları vardı. Bazıları Coltrane’in müziğini 1960’ların kültürel hengâmesinin dışavurumu gibi görür. Bir yere kadar öyle olsa da onun müziğini, 60’ların radikal farklı görünme arzusunun bir esintisi olarak yorumlamak yanlıştır. Böyle düşünmek onun başarılarını küçümsemek anlamına gelir, onu Wavy Gravy* veya Timothy Leary’nin** cazla uğraşan bir muadili haline getirir.

Coltrane hippi değil, müzmin bir araştırıcıydı. Değişim onun müziğinin değişmez özelliğiydi zira böyle yapmaya programlanmış gibiydi. Sürekli yer değiştiriyordu çünkü yerinde duramıyordu. Yapacak çok şey vardı ve keşfettiği gibi bunların hepsini yapmaya vakit yoktu. Doğal olarak, plakları bu sürekli taşkınlık halini yansıtır. Coltrane’in 50’lerde Miles Davis ve Thelonious Monk’la yaptığı plaklar muazzam bir büyüklüğü yansıtsa da, gelişimi gerçek anlamda 1959’da başladı. Bu tarihte kendi topluluğunu kurdu (bu epey deneme-yanılma içeren bir süreçti) ve Atlantic için plak yapmaya başladı. Bu dönem Coltrane için muazzam bir değişim demekti. Atlantic’le ilişkisine son verdiği 1961’de had safhada yenilikçi bir bopçudan cazın sınırlarını yeniden belirlemeye çalışan bir müzisyene dönüşmüştü.

Bu 28 aylık sürede daha kolay akılda kalan işler de başardı. Örneğin tüm zamanların en armonik ve zarif caz parçalarından birkaçını besteleyip kaydetti. İmzası haline gelen ve adeta bir hit parça olan ‘My Favorite Things’i plak yaptı. Bu süreçte caz müziğinin modal çalınması kavramının yaygınlaşmasına katkıda bulundu. Uzun zaman göz ardı edilen bir çalgıyı (soprano saksafon) caza kattı. Free cazın önde gelen trompetçisi Don Cherry ile plak yaparak avangart yönünde önemli bir hamle yaptı.  Saksafon çalma tekniğini geliştirerek ondan sonrakilerin çalma tarzını etkiledi. Kendi müziğine dünya müziğinin çeşitli tekniklerini yedirdi.

Atlantic öncesi dönemde Coltrane büyük potansiyele sahip olsa da nispeten gelenekçi bir caz müzisyeniydi.  Atlantic sonrası dönemdeyse, tüm zamanların en etkileyici caz müzisyenlerinden biri olma yolunda hızla ilerliyordu. 1959’da Coltrane her bakımdan Miles Davis’in yanından ayrılıp kendi topluluğunu kurmaya hazırdı. Zihinsel ve fiziksel açıdan sağlıklıydı. Gerek eleştirmenler gerek cazsever kitle kendisine büyük saygı duyuyordu. En önemlisi, yalnızca kendi grubuyla geliştirebileceği müzik fikirlerine sahipti. Yine de Prestige firması için birçok kayda girdiği sırada henüz Davis’ten ayrılıp kendi grubunu kurmak gibi hayati bir adım atmamıştı. Elbette caz dünyasının en başarılı küçük grubundan ayrılmak kolayca verdiği bir karar değildi. Davis onun ayrılmasını istemiyordu, Coltrane de muhakkak grubun sağladığı maddî güvencenin keyfini çıkarıyordu. Her halükârda, Davis’le birlikteliğinin sonu Atlantic döneminin başlangıcıyla kesişti.

Coltrane’in Atlantic şirketine yaptığı ilk çalışmalar 15 Ocak 1959’da New York’ta kaydedilen “Bags and Trane” albümüyle sonuçlandı. Coltrane o günkü kayıtları Modern Jazz Quartet’in vibrafoncusu Milt Jackson’la birlikte yönetti. Albüm, daha bilinçli bir inceliğe sahip dörtlü karşısında Jackson’ın daha cesur duyarlılığını yansıtıyordu. Repertuarda çoğunlukla standartlar ve blues parçalarının yanı sıra, Charlie Parker’ın hızlı tempolu ve herkesi coşturan “Bebop”u da vardı. Bu sonuncusu, daha o zamanlar sislerin içine karışmış olan bir caz çağının selamlanışıydı. Liderlere piyanist Hank Jones, basçı Paul Chambers ve davulda MJQ’ten Connie Kay eşlik ediyordu. Albümün kaydı çok canlı ve birinci sınıf müzisyenliğe sahipti. Ancak Coltrane’in içinde bulunduğu dönem itibarıyla geriye dönük bir albümdü. Coltrane o eski müziğe saygısını göstermişti ve Atlantic için yaptığı yeni albümlerde görüldüğü gibi artık açıkça yoluna devam etmeye hazırdı.

“Giant Steps” Coltrane’in Atlantic’ten fiilen çıkan ilk albümü oldu (“Bags and Trane” ancak 1961’de çıktı). Albüm, bir sanatçı olarak nerede bulunduğuna dair daha net bir resim sunuyordu. Aslında albümün kaydı iki aşamada gerçekleşti. İlk kayıt seansı 1 Nisan 1959’da New York’ta yapıldı. Kaydı yapan grupta piyanist Cedar Walton, basçı Paul Chambers ve davulcu Lex Humphries vardı. Dörtlü Coltrane’in üç orijinal parçasını – “Giant Steps”, “Naima” ve “Like Sonny” – birkaç kez tekrarladı ancak hiçbiri Coltrane’i tatmin etmedi. Bu seansın kayıtları Coltrane’in ölümünden sonra uzun süre yayınlanmadı. İkinci kayıt seansı 4 ve 5 Mayıs 1959’da tamamen farklı bir kadroyla gerçekleşti. Paul Chambers yine vardı ancak Walton’ın yerini Tommy Flanagan, Humphries’in yerini Art Taylor almıştı. Grup iki günlük sürede albüme giren altı parçanın yanı sıra, reddedilen ve sonra kaybolan bir parça daha – “Sweet Sioux” – kaydetti.

“Giant Steps” bir dönüm noktasıydı. Bu albüm, Coltrane’in karmaşık armonilerle yaptığı deneyleri (“Countdown” ve “Giant Steps”), önceki albümlerine göre daha çok yüceltirken diğer bestelerinin de vitrini olmuştu. Bunların arasında uzatılmış notalara dayalı (pedal point) bir balad olan “Naima”, dâhice değiştirilmiş bir blues olan “Cousin Mary” ile basçı Chambers’a adanmış, hızlı bir minör blues olan “Mr. P.C.” vardı. Standart caz repertuvarına ait parçaların bulunmayışı çarpıcıydı. Coltrane başkalarının yazdığı parçaları çalmakla pek ilgilenmiyordu. Bu andan itibaren artık, kaçınılmaz biçimde gelişmekte olan doğaçlamalarıyla bağlantılı olarak kendi yazdığı parçaları tercih edecekti.

(Devam edecek)

Chris Kelsey


(Amerikalı caz müzisyeni, besteci ve caz gazetecisi olan 48 yaşındaki Chris Kelsey özellikle soprano saksafon çalmayı seviyor. Bir yandan da gazetecilik ve eleştirmenlik yapmaya devam eden Kelsey "Cadence", "Jazziz", "JazzTimes", "Allmusic" gibi yayınlarda düzenli olarak yazarlığa devam ediyor.)

*   Wavy Gravy: Barış eylemcisi, hippi ve palyaço

** Timothy Leary: Uyuşturucuların serbestçe kullanılmasını savunan 60’lı yılların karşı kültür ikonu.

Bu çeviriyi dilimize kazandıran sevgili arkadaşımız Fethi Aytuna’ya emeklerinden dolayı teşekkür ediyoruz.

Cazkolik.com / 16 Şubat 2009, Pazartesi


 

Paylaş

Konu veya sanatçıyla ilgili yayınlanmış benzer haberler

Michel Legrand`dan anılar... Miles Davis gördüğüm en tembel müzisyendi...
Cazkolik Röportajı: Ümit Baykara dünyanın önde gelen davulcularından Mark Giuliana ile konuştu.
Leyla-Diana Röportajı: İstanbul deyince aklıma kediler, kaos, enerji, hareketlilik ve tabii yemek geliyor.
Bu bölümde yayınlanmış önceki yazılar
» Aslı Maraşlı Yazdı: Polonya cazının yenilikçi yedilisi: Caz ve Hip Hop burada, birarada! » Farklı geçmişten yola çıkıp hayatlarını mitolojikleştiren iki kadın; Simone de Beauvoir & Billie Holiday » Festival Portresi: 24. İstanbul Caz Festivali`nde izleyeceğimiz Miles Mosley geleneği bilen bir değişimci » Yılbaşı öncesi geleneksel Christmas Jazz playlistimiz yayında. Bu müzikler kadar güzel bir yıl olması dileğimiz. » 29 Kasım akşamı Zorlu PSM`de izleyeceğimiz Jose Feliciano`nun hayatını yönlendiren üç büyük hit! » 25. Akbank Caz Festivali Özel: Oğuz Büyükberber ve Marc Sinan ilk kez İstanbul`da aynı sahneyi paylaşacak. » Türkiye`nin caz müziği bakımından dün bir gurur gecesine tanık olduk. Konser izlenimlerimiz yayında. » Ünlü şarkıcı Viktor Lazlo`dan cazın efsanevi ismi Bille Holiday üzerine müzikali 4 Aralık`ta CRR`de. » Ölmeden önce serisinden özel bir liste: "Ten Free Jazz Albums To Hear Before You Die" » Bu yıl caz konserleri konusunda bir sakinlik içinde olan CRR Mart ayı takvimini açıkladı. » "İçimde Aşk Var" ilk albümünü yayınlayan genç sanatçının tutkularını gizlemediği şarkılarla dolu. » Alaçatı Jazz Rüzgarı 25 Haziran`dan itibaren rüzgardan ziyade festival fırtınası gibi esecek... » "Bir başkadır benim öyküm..." Tunçel Gülsoy`un Ayten Alpman ile yaptığı geçmişe yolculuk yeniden yayında... » Yeni kuşak cazcıların geliştirdiği eklektik vizyonerliğin öne çıkan ismi Aaron Parks 10 Nisan`da Salon`da! » Biri dünyaca ünlü müzisyen, diğeri onu yıllardır büyük zevkle dinleyen cazseverin habersiz kesişen yolları. » Son yılların etkileyici sesi Youn Sun Nah gitarist Ulf Wakenius ile 21 Ocak akşamı Borusan Müzik Evi`nde. » Yılın en iyi yerli caz albümlerini bütün bir yılı en yakından takip eden Zuhal Focan`a sorduk... » Ara Malikian`ın "Pagagnini" özel gösterisi 7 Aralık akşamı Cemal Reşit Rey sahnesinde... » İş Sanat yeni sezon programını açıkladı. Cazın yaşayan efsanesi Sonny Rollins 2 Kasım`da İş Sanat`ta! » Dokuzuncusu düzenlenecek Bach Günleri, St. Antuan Kilisesi ve Garaj İstanbul`da gerçekleşecek. » Ud`un rönesansını gerçekleştiren adam Anouar Brahem ruhundaki müziği Eyal Hareuveni`ye anlattı. » Yaz başı çıkan albümleriyle modern divalar Terri Carrington, Madeleine Peyroux ve E. Elias göz kamaştırıyor. » Latin caza, bossa novaya otuz yıldır damgasını vuran Eliane Elias 17 Şubat`ta İş Sanat`ta. » Bobby McFerrin son albümü VOCAbuLarieS`i meslektaşı Nora McCarthy`e anlattı. » 20. Akbank Caz Festivali Özel: Bu yıl Akbank Caz Festivali yan etkinlikleriyle de oldukça zengin. » Montreal Güzel Sanatlar Müzesi ve Cité de la Musique işbirliğiyle Miles Davis`in hayatı oldukça kapsamlı bir sergiyle Ağustos ayına kadar açık. » Vuvuzela uğultusunun içinden Güney Afrika cazına bakmak. » 43. yaşındaki Montreux Jazz Festivali`nin afişlerle görsel tarihi... » 52. Grammy`lerin sonuçları belli oldu, kazananlar kim? » Büyük davulcular kuşağından Steve Gadd artık hep cazın içinde. » Pop caz ve fusion`ın büyük ustası Bob James İstanbul Jazz Center`da... » Gustav Lundgren JC`s`de... » 19. Akbank Caz Festivali Özel: Festival bu yıl konserler dışında zengin içerikli panellere de sahne olacak... » Yeni neslin 10 genç dişi aslanı... » Free Cazı Sivil Haklar Hareketiyle İlişkilendirmedeki Yanlış Anlayışlar - 3 » Fender Rhodes`ların tarihi... » "Free Cazı Sivil Haklar Hareketiyle İlişkilendirmedeki Yanlış Anlayışlar-2" » Free Cazı Sivil Haklar Hareketiyle İlişkilendirmedeki Yanlış Anlayışlar - 1 » John Scofield`ın merakla beklenen albümü "Piety Street" yayınlandı. » Caz ve Protesto: Bir Yeniden Değerlendirme (Bölüm 2) » Caz ve Protesto: Bir Yeniden Değerlendirme » Beat kuşağının sembol ismi Jack Kerouac’ın caz sevgisi... » 7. Amatör Caz Müzisyenleri Festivali. Bana bol müzik, az da çiğ börek... » Bir caz ikonu olarak, "Bir Devin Adımları: John Coltrane" (3) » Bir caz ikonu olarak, "Bir Devin Adımları: John Coltrane" (2) » Bir caz ikonu olarak, "Bir Devin Adımları: John Coltrane" (1) » ASCAP, 2009`un "Genç Caz Bestecisi Ödülü" adaylarını açıkladı » Caz denizini yeterince derin bulmayan Peter Cincotti yeni albümüyle pop okyanusuna açılıyor. » Dave Brubeck`in efsanevi albümü "Time Out"un ilk yayınlanışının üzerinden 50 yıl geçti. Bir kaç gün sonra gireceğimiz 2009 albümün yayınlanışının 50. yılı olacak... » Cazın en iyileri halen eskileri... » Eleştirmenlerin seçimleri belli oldu... 2008 » DownBeat "Şöhretler Salonu"nun en yeni üyesi Keith Jarrett oldu... » Bebop`tan modern caza Ari Hoenig`in Punk Bop yorumu...
Bu içeriğe yapılan yorumlar
Bu içeriğe hiç yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapabilirsiniz!
Reklam İçin Bize Yazın Bizi Arayın
0 216 385 4912
Cazkolik Shop Yeni
Albüm Bülten Üyeliği
Bizi Takip
Edin
Cazkolik.com • Türkiye’nin Caz Takvimi • Günün Albümü • Günün Parçası • Günün Müzisyeni • “Jazz”lı Gündem • Albüm Eleştirileri • Cazkolik Röportajları • Yerli Caz Albümleri Arşivi • Yerli Caz Müzisyenleri Arşivi Cazkolik Yazarları:
• Ali Haluk İmeryüz • Arto Peştemalcıgil • Ayşe Tütüncü • Beliz Hazan • Burak Sülünbaz • Cenk Akyol • Cenk Erdem • Deniz Türkoğlu • Emre Kartarı • Güç Başar Gülle • Güzin Yalın • Levent Öget • Leyla Diana Gücük • Murat Ali Oral • Murat Beşer • Okan Aydın • Salim Zaimoğlu • Sami Kısaoğlu • Sevin Okyay • Tunçel Gülsoy • Turgay Yalçın • Zekeriya Şen

Radyo Cazkolik Servisleri: • Radyo Cazkolik Programları • Radyo Cazkolik Playlistleri • CazFM.com (Online stream radio) Cazkolik Shop: • Yerli & yabancı albümler
   (Yıllara göre)
• Jazz Box Sets • Jazz Collections • Jazz Vinyls • Jazz Books • Ethnic • Classical
Cazkolik.com bir Feridun Ertaşkan Rek. ve Tas. Hiz. Ltd. Şti. hizmetidir. | İletişim için: cazkolik@cazkolik.com | info@cazkolik.com | Tel: 0 216 385 4912

“Jazz, insan ruhunun zaferinin sembolüdür.” Archie Shepp