Cazkolik.com
Radyo Cazkolik İnternet üzerinde cazkoliklerin
buluştuğu bir caz radyosudur
CazFM.com canlı yayınını dinliyorsunuz.

Cazın karanlık prensi

Jeff Andrews

Fotograflar: Tara Jacoby (Illustration)
Yayın Tarihi: 06 08 2017
Bu içerik 2666 defa gösterildi.

Cazın piçkurusu Miles Davis

Miles Davis New York`a geldiği ilk gençlik günlerinden öldüğü güne kadar gezegenin en havalı piç kurusuydu. Yanlış anlamayın, bu kelime hakaret amacıyla yazılmadı, Miles`ın yaşarken kullanmayı en sevdiği argo sözcüktü, 4 yüz sayfalık otobiyografisinde tam 312 kez kullandığı kelimedir. Nasıl Philadelphia`dan gelen müzisyenler `jawn` tabirini kullanıyorsao da `piçkurusu`nu kullanıyordu. Yalnız şu noktayı belirtmeli, Miles bu kelimeyi orijinal anlamındaki argo küfür niyetine kullanmıyordu, yani küfür olsun diye değil, her kullanımında bağlamı değişiyordu (bir çeşit bizdeki `lan` gibi denebilir). Miles`ın egzantrik yaşamını ve eşsiz kariyerini tek bir cümle ya da argo kelimelerle özetlemek kuşkusuz imkansız ama bu kelime yine de en uygunu gibi görünüyor, yani, Miles tam bir `piç kurusu`ydu.

* * *

Miles Davis aynen kendi sözleriyle belirtirsek müziği beş ya da altı kez değiştirdi. Daha 18 yaşındayken Charlie Parker, Dizzy Gillespie`lerin öncü olduğu bebop devriminin ayrılmaz parçasıydı. 1949 yılında ilk cool caz kayıtlarını yapan nonet`in parlak yıldızı ve ardından gelen COOL dönemin parlak ismi oldu. Ardından gelen dönem caz tarihinin en etkili quintetlerinin olduğu dönemdir. O yıllarda kaydettiği albümlerin üzerine halen çıkılamadı. Bugün caz tarihinin etkili tabirleri olan hardbop, postbop, modal caz ve füzyonun en etkili ismiydi. Kaç etti?

* * *

Eleştirmenlerin ve onu sevenlerin şaşkın bakışları altında Miles`ın müziği sürekli değişti ve gelişti. Aynı müziği asla iki kez kaydetmedi. Bu konuda sarfettiği cümleler efsaneleşmiştir. Besteci ve orkestra şefi Gil Evans`la işbirliği sayesinde o dönem yaptığı kayıtların tazeliği bugün bile şüphe götürmez. Kimi tutucular Miles`ın "Bitches Brew" (1970) ve "on the Corner" (1972) albümleriyle cazdan tümüyle koptuğunu iddia etseler de o cazı değiştirdiğini söylüyordu. Yetmişlerde müziğe beş yıl ara vermesinin ardından seksenlerde ürettiği modern sentezler caza yeni ve genç isimler katarken diğer yandan aynı caz muhafazakarlarının küçümsemeleri sürüp gidiyordu.

* * *

Miles Davis`in kişisel hayatı ve nispeten ayrıcalıklı yetiştirilmesi yüzünden sahip olduğu sınırsız kibir müziğinden daha az tartışmalı değildi. Özellikle beyaz Amerikan medyasının zehirli eleştirilerine Miles`ın çoğu insana tuhaf gelen sahne davranışları da eklenince büyük basın tarafından "Karanlık Prens" lakabıyla anılır oldu. Şâhâne moda anlayışı ve pahalı araçlara duyduğu ilgi onu beyaz ve ırkçı profillerin hedefi haline getirdi. Hayatına giren kadınlara nadiren sadıktı, yaşattığı çok sayıda suistimali zamanla itiraf etti ama öte yandan Miles`dan hakaret etmekten başka sesler de çıkıyordu. Zımparayı andıran kısık sesi trompetinden çıkan muhteşem müziğine mükemmel yakışıyordu. Tıpkı Kanye West gibi zor bir kişilikti, sahip olduğu zekasıyla dâhi bir piçkurusuydu.

* * *

Miles1944 yılında göstermelik olarak prestijli müzik okulu Julliard`a kaydolmak için New York`a taşındı ama 18 yaşındaki genç dehanın gizli motivasyonu Bird`ü bulmaktı. Charlie "Bird" Parker New York 52. Cadde ve Harlem`deki klüplerde bebop devrimine liderlik etmekle meşguldü. Miles, Bird ve Dizzy`i birkaç yıl önce St. Louis`de duyduğundan beri merak ediyordu, tıpkı Bob Dylan`ın Woody Guthrie`yi bulmak için New York`a taşınması gibi Miles da onlara katılmaya hazırdı. Bird bir parıltıyla karşı karşıya olduğunun derhal farkına vardı ve ikili düzenli olarak birlikte çaldı. Miles`ın geri plandaki soloları Parker`ın öfkeli sololarının adeta tamamlayıcısıydı ancak daha önemlisi grubun konser ve kayıt tarihlerini organize edip düzenliyordu. Bird eroine o kadar bağımlıydı ki onu ayakta tutmak bile bir mücadeleydi, Miles Parker`ı hem bir yan eşlikçi hem bir çeşit bekçi olarak hizmet etti.

* * *

Aşağıdaki playlist kronolojik sırayla hazırlanmıştır. Bu sayede genç Miles`ın ilerlemesini, Bird`ün yanında kimliğini keşfetmesini duymanız mümkün. Bu erken dönem kayıtların esas ismi kuşkusuz Parker`dı. O dönem pekçok eleştirmen Miles Davis`i Dizzy`nin ucuz taklidi olarak görme eğilimindeydi ancak Miles`ın sahnede bebop`a yaptığı katkılar bu müziğin New York dışına yayılması bakımından paha biçilemez değerdeydi.

Bu yazı 1 ağutos tarihinde yazar Jeff Andrews tarafından noisey.vice.com isimli internet sitesinde yayınlanmıştır.

Cazkolik.com / 06 Ağustos 2017, Pazar


Konu veya sanatçıyla ilgili yayınlanmış benzer haberler

Cazkolik Röportajı: Ümit Baykara dünyanın önde gelen davulcularından Mark Giuliana ile konuştu.
Festival Günlüğü yayında: Festivalin anma gecesi en sıcak, en içten geceye dönüştü.
Devir açan ilk albümler
Bu bölümde yayınlanmış önceki yazılar
» Cazkolik Röportajı: Otomasyon çağında sanat... Konser öncesi yeni albümün arkasındaki fikirler » Firuz Soyuer Yazdı: İki yıl sonra güneşli Newport`tan yağmurlu San Sebastian Jazzaldia Festivale » Caz yazarı Jeff Andrews`dan playlistiyle farklı bir Miles Davis portresi » Modern Jazz Quartet`in kurucusu John Lewis hakkında özel playlist yayında. » 2016 protest şarkılarda patlama yaşanan yıl oldu. Öne çıkan 10 şarkıyı biraraya getirdik. » 1915 & 2015: Doğumunun 100. yılında bir albümün hikayesi: Billie Holiday "Lady in Satin" » Kerem Görsev "Four Days"de yeni bir albüm kaydetmiş ama hatıralar galerisini de harekete geçirmiş. » Hayatta kalma stratejisi olarak kültür: 3. Reich ve Nazi dönemi toplama kamplarında caz. » > 22. İstanbul Caz Festivali Özel: Marcus Miller`ın festival projesi bir insanlık trajedisini işaret ediyor. » Nazilerin 2. Dünya Savaşı`nda toplama kamplarında yokettiği bestecilerin kamplardaki besteleri günyüzüne çıktı. » Yılın son günleri İş Sanat sahnesi son haftaların en spektaküler ismi Pharoah Sanders`ı ağırlamaya hazırlanıyor. » Cazın Bach`la ilişkisi... Siz, yoksa, doğaçlama cazla mı başladı sanıyorsunuz? » "Günümüzün caz müziğinde en `cool` 80 `şey`... Ünlü Down Beat dergisinin 80. yaşı nedeniyle özel dosyası. » Fransız pop chanson geleneğin son büyük süperstarı Patricia Kaas yeni albümü için İstanbul`a geliyor. » Bu ay gitarın beş farklı ülkesinin ustaları Akbank Sanat`ın gitar günlerinde olacak. » Akbank Sanat Nisan ayında `Çağdaş Vokal Günleri` adıyla konser ve workshoplar düzenliyor. » Dünyada üretilen cazı yakından takip eden ünlü caz eleştirmenlerinden `Best Of 2012` listeleri. » > Bodrum Karya Kültür Derneği`nin düzenlediği Karsanat III. Caz Günleri 18-21 Mayıs arası düzenlenecek. » Devrim Küba`sının yetiştirdiği en değerli `şey`lerden Gonzalo Rubalcaba 6 Nisan akşamı İş Sanat`ta. » Caz gitarın yaşayan en yaratıcı ve yetenekli isimlerinden Pat Metheny iki konser için Cemal Reşit Rey`e geliyor. » İtalyan ekonomisi için sıkıntılı ama İtalyan caz müzisyenleri için ise bereketli günler... » Son yılların en popüler şarkıcısı ZAZ`ın aylardır beklenen fırtınası İstanbul`un ardından İzmir`de esti... » > Cazkolik`ten 21. Akbank Caz Festivali`ne dair kişisel bir menü önerisi... » > Türkiye`nin cazı soluyan şehirlerinden İzmir, 18. Avrupa Caz Festivali için gün sayıyor. » "Django" 100 yaşında... » Sonny Rollins 80 yaşında... » Terence Blanchard Salon’da... » > Kadın caz vokalinin en büyük 50 sesinden biri kabul edilen Diane Schuur, Akbank?ın 20. yılına özel geliyor... » Ebedî bir usta; Abdullah İbrahim » Cazın yaşayan efsane ismi Ahmad Jamal "Ramazanda Caz" konserleri kapsamında 15 Ağustos Salı günü Topkapı Sarayı?nda konser verecek... » Ud`un rönesansını gerçekleştiren adam Anouar Brahem ruhundaki müziği Eyal Hareuveni`yi anlattı. » Temmuz`da Viyana! » > ISCMS İstanbul 2010 müzikseverleri müziğin başka türlüsü ile buluşturuyor... » Mini festival; ’Tünel Şenliği’ » Milliyet arşivinde Türk caz tarihi. » > Afyon Caz Festivali Afyon`u on yılda kaplıca, sucuk, kaymak şehrinden bir festival şehrine dönüştürdü... » > 17. Uluslararası İstanbul Caz Festivali`nin beklenen programı açıklandı... » Brad Mehldau ve Joshua Redman CRR’de... » Carmen Souza CRR’ye geliyor... » > 8. Amatör Caz Müzisyenleri Festivali 10 Mart ile 13 Mart tarihleri arasında Eskişehir Anadolu Üniversitesi?nde gerçekleşecek... » > 17. İzmir Avrupa Caz Festivali » > Bu yıl 13.sü düzenlenen uluslararası Ankara caz festivali ikinci haftasına girdi. Bu hafta festivalde kimler var, nerdeler, saat kaçta ve kimlerle çalıyorlar gün gün hepsi aşağıda... » "James’ Farm" öncesi "Compass" » Geçip giden 2009`un ardından... » "Kadıköy Caz 5" başlıyor! » Tunçel Gülsoy`un 1999 yılında JAZZ Dergisi için yaptığı Can Kozlu söyleşisi.... » Türkiyeye cazı sevdiren adam; Erol Pekcan » "Bir müzisyen ve bir beyefendi" Neşet Ruacan... » Emin Fındıkoğlu; "Bir Tutkunun Öyküsü" » Sade yaşamın görkemli tınısı...OKAY TEMİZ » Ayten Alpman ile geçmişe yolculuk... » Genco Arı ve Ada Rovatti Nardis`te... » "JJA Awards Ödülleri" belli oldu! » Blues’un peşinde bir yol öyküsü... » İlhan Erşahin`le buluşma... » İş Sanat’ın sezon kapanış gecesi... » > Carlos Santana`nın Temmuz`da İstanbul`a gelecek olması aklımıza Wayne Shorter`la yaptıkları muhteşem konserleri getirdi... » Jay Jay Johanson Ghetto’da... » ’Cabaret Diva’ Lemper İş Sanat’ta... » Nisan ayı kimlerin doğum günü? » Jazz Times dergisi güzel bir kadirşinaslık örneği göstererek 2008 yılı içinde ölen caz müzisyenlerini dostlarının ağzından ve anılarıyla hatırlıyor, okuyucularına aktarıyor... » Barrack Obama`nın başkanlığına giden yoldaki 50 yıllık süreçte sivil haklar hareketinde cazın önemi. » Aynı zamanda kendisi de bir müzisyen olan yazar ve eleştirmen Matt Leskovic`den mükemmel bir araştırma; "Beatles Üzerine Caz Perspektifleri." » Ellis Marsalis, McCoy Tyner ve Brad Mehldau ilk kez aynı sahnede...
Bu içeriğe yapılan yorumlar
Bu içeriğe hiç yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapabilirsiniz!
Reklam İçin Bize Yazın Bizi Arayın
0 216 385 4912
Cazkolik Shop Yeni
Albüm Bülten Üyeliği
Bizi Takip
Edin
Cazkolik.com • Türkiye’nin Caz Takvimi • Günün Albümü • Günün Parçası • Günün Müzisyeni • “Jazz”lı Gündem • Albüm Eleştirileri • Cazkolik Röportajları • Yerli Caz Albümleri Arşivi • Yerli Caz Müzisyenleri Arşivi Cazkolik Yazarları:
• Ali Haluk İmeryüz • Arto Peştemalcıgil • Ayşe Tütüncü • Beliz Hazan • Burak Sülünbaz • Cenk Akyol • Cenk Erdem • Deniz Türkoğlu • Emre Kartarı • Güç Başar Gülle • Güzin Yalın • Levent Öget • Leyla Diana Gücük • Murat Ali Oral • Murat Beşer • Okan Aydın • Salim Zaimoğlu • Sami Kısaoğlu • Sevin Okyay • Tunçel Gülsoy • Turgay Yalçın • Zekeriya Şen

Radyo Cazkolik Servisleri: • Radyo Cazkolik Programları • Radyo Cazkolik Playlistleri • CazFM.com (Online stream radio) Cazkolik Shop: • Yerli & yabancı albümler
   (Yıllara göre)
• Jazz Box Sets • Jazz Collections • Jazz Vinyls • Jazz Books • Ethnic • Classical
Cazkolik.com bir Feridun Ertaşkan Rek. ve Tas. Hiz. Ltd. Şti. hizmetidir. | İletişim için: cazkolik@cazkolik.com | info@cazkolik.com | Tel: 0 216 385 4912

“Jazz, insan ruhunun zaferinin sembolüdür.” Archie Shepp