Cazkolik.com
Radyo Cazkolik İnternet üzerinde cazkoliklerin
buluştuğu bir caz radyosudur
CazFM.com canlı yayınını dinliyorsunuz.

Yıldız dünyasından gelen bir grup saf çocuk...

Feridun Ertaşkan

Fotoğraflar: Arşiv
Yayın Tarihi: 06 09 2019
Değişiklik Tarihi: 06 09 2019 02:54
Bu içerik 1187 defa gösterildi.

Dünya, İdris Ackamoor`un müziğini 30 yıl gecikmeyle yakalayabildi mi?

10 Ekim akşamı İKSV Salon’da dünya caz sahnesinin çok önemli isimlerinden İdris Ackamoor konserini izleyeceğiz. 1970’lerin başından itibaren Ackamoor’un müziği zamanın ötesinde bir müzik oldu.

Tam olarak ne demek bu?

Sun Ra ile Afro Beat müzikler, spiritual eğilimler, Post Coltrane ve Pharoah Sanders arası bir müzik...

* * *

1950 yılında Bruce Baker adıyla Şikago’da dünyaya gelen Ackamoor çocukluk ve ilk gençlik yıllarında müzisyen olmakla basketbolcu olmak arasında bocalamasının ardından hayatını adayacağı işin müzik olduğuna karar verdi. Haberi yazarken bir yandan sanatçının son çalışması “An Angel Wall” dönüyor playerda. 1969 yılı ve sonrası, Miles Davis’in “Bitches Brew” dahil dönemin ruhu on yılları bulutların üzerinde aşarak sanki gelip günümüzün yeni nesil icra tavrının merkezlerinden Londra’ya konuyor. Son dönem İngiliz caz sahnesinin göçmen çocuklarıyla bir duygu bağı kurmak eğlenceli ve kaçınılmaz.

Kederli bir öfke

Ackamoor’un müziğinde keder tonu baskın öfke var ama bu öfke Londralı genç Shaba Hutchings kadar hırçın değil. Belki daha tecrübeli bir öfke bu. 2014 yılında Missouri polisininin silahla vurarak öldürdüğü genç siyah Michael Brown için yaptığı “Soliloquy” bu kederin en güzel hali. Hani bir caz müzisyeninin bu olaylar için basına verdiği demeçte dediği gibi; “Yüz yıl öncesiyle aramızda pek de fark yok sadece artık pamuk toplamıyoruz”.

* * *

Şikago’da büyürken Cecil Taylor’ın mentorluk yaptığı Ackamoor Afrobeat ritmlerin üzerine yapılandırdığı saksofonuyla, elde gitar gibi çalınan kaytar synth ve elektrikli scratch gitarla ritm üzeri doku oluşturmada oldukça usta bir sanatçı. Yetmişlerin başında Fransa’ya ilk gittiğinde edindiği hisler ve davulcu Donald Robinson ile aynı yıl Amsterdam, ardından Fas, Rabat, Kazablanka, Dakar, Senegal ve Acra üzerinden Gana’ya yapılan yolculuklar Ackamoor için hayat eğitimi oldu. Bu dönem Hugh Masakela’yı tanıdı. Kuzey Afrikalı müzisyenler Ackamoor’un müziğinde hayati derecede önemli oldu. Bulduğu yerel enstrümanların hepsini toplayarak yola devam etti ve müziği de Afra caz funk temelli bir gelişime yöneldi. Ritm ve armonileri uyarladı, gittiği yerlerde yaptığı saha kayıtlarından faydalandı.

İstediğini çalıyorsun, o zaman halkın ne yaptığını öğrenmesine izin ver, 15-20 yıl sürse de...

Bu söz Thelonious Monk’a ait. İdris ackamoor için bu sözün değeri daha fazla sürdü, 35 yılı buldu ancak son on yılda müziğinin Afrika köklerine duyduğu hayranlık kişisel bir yol izleyerek kendi müziğini geliştiren bir müzisyen övgülerini almasına neden oldu. Bu, Ackamoor’un sonuna kadar hak ettiği bir tür tazminattır. Başka kimsenin ödemeye yanaşmayacağı bir bedel ödemiştir. Ackamoor, Duke Ellington, Cecil Taylor ve Sun Ra’ya duyduğu saygı kadar Fela Kuti ve Bob Marley gibi müzisyenlerin de sosyo-politik yanlarını dengelemiştir. Tüm bunlara bir de sahnedeki teatral özellikleri katınca portre tamamlanmış oluyor.

İdris Ackamoor (solda), Rhodessa Jones (sağda)

Ackamoor ve grubu Pyramids 1973 yılında Ohio’ya dönünce neyi nasıl yapacakları konusunda endişe duymaya başlamıştı. Cecil Taylor bu konuda da örnek oldu ve kayıtlarını kendileri yayınlayarak “Lalibela” albümünü konserlerde, arkadaşlarına satarak hatta arabaların üzerinde sergileyerek sattılar. Bir yıl sonra “King Kong” albümü için cesaretleri artmış, 500 adet albüm sipariş edecek kadar para kazanmışlardı. Müzik firmaları Ackamoor ve grubunun müziğini bir türe sokmakta başarılı değildi. Afrika’nın derin ritmik etkisini de seviyorlardı, R&B ve funk’ı da. Vurmalı ağırlıklı ve sahnede teatral gösterili bir tür space-age jazz şov idi yaptıkları.

* * *

Ackamoor bu tarihten itibaren yaklaşık yirmi yıl boyunca kendini Cultural Odyssey ile yaptığı canlı performanslara adadı. 1985 yılında “Acka Backa” albümünü yayınladı. Dansçı ve koreograf Bill T. Jones ve Rhodessa Jones ile beraber sahnede yaptıkları 1992 yılında Izzie ödülü aldı. Bu dönem ve devamını farklı ödüller izledi. Bir dönem Cecil Taylor’ın ona rehberlik etmesi gibi Ackamoor da Cultural Odyssey’e rehberlik etti. ABD Dışişleri Bakanlığı Ackamoor’u iki kez sanat elçisi olarak seçti ve tekrar Afrika’ya gitti, Naturena Kadınlar Hapishanesi’nde Rhodessa Jones ile etkinlikler yürüttü.

2010 sonrası BBC’den Gilles Peterson tarafından Yaşam Boyu Başarı Ödülü’ne layık görüldü. Son iki çalışması 2016 yılında “We Be All Africans” ile “An Angel Fell” oldu. Müzikseverlerin Ackamoor’un müziğini (tıpkı Sun Ra gibi) kozmik caz olarak anlama eğilimleri var. Bu anlamaya dair bir başka okuma ise şöyle yapılabilir; diğer gezegenlerden gelen ziyaretçiler insan köleleri gözleyerek çatışma ve çevreye zarar verme dürtülerimize karşı bizi uyarır ve kurtuluş imkanı sunar (üstteki resim). Buna ister son altmış yıldaki B sınıfı alt tür filmlerin mesajı deyin ister sıradışı yetenekli caz seyyahlarının (ki Ackamoor için bu tabir çok uyuyor) dünyevi ritmlerin dünya dışı ses parçalarıyla harmanlanması deyin, titreşimlerin eskiden de günümüzde de farklı olduğu müzikler bize yıldız dünyasından gelen bir grup saf çocuğun müziğini hediye ediyor.

Feridun Ertaşkan

Cazkolik.com / 06 Eylül 2019, Cuma


Konu veya sanatçıyla ilgili yayınlanmış benzer haberler

Feridun Ertaşkan Röportajı: Zorlu PSM Neue Step! Festivalde izleyeceğimiz Sylvain Chauveau ile konuştuk.
Feridun Ertaşkan Röportajı: Salon İKSV konseri öncesi Idris Ackamoor`dan çok şey öğrendik.
Yeni bir caz festivali
Bu bölümde yayınlanmış önceki yazılar
» Dünya, İdris Ackamoor and the Pyramids`in müziğini 30 yıl gecikmeyle yakalayabildi mi? » 2. Akra Caz Festivali Özel: Leyla Diana dünyaca ünlü Rus caz ustası Igor Butman ile konuştu. » PSM Caz Festivali Özel; Nazlı Toprak-John Scofield Röportajı: Müziğimi nasıl mı dinç tutuyorum? » İranlı tar sanatçısı Ali Ghamsari konseri öncesi açıklamasında sanatın sınırları kaldırmasını diledi. » 60 yıl sonra caz tarihinin ikonik fotoğrafı "A Great Day in Harlem"in hikayesi ve etkileri. » 28. Akbank Caz Festivali Özel: Ömer Avital yeni albümü ve yeni beşlisiyle festivale geliyor. » İstanbul`da konser verecek İsrailli kemençeci Mark Eliyahu Anadolu Ajansı`na konuştu. » Müzikte sıradışı tasarım ve soundlar yaygın kullanım alanı bulmasa da hayalleri ve ses sınırlarını zorluyor » Joan Baez kariyerini büyük bir finalle sonlandırmaya hazırlanıyor; "Ben tarih yapmam, ben tarihim!" » Zorlu PSM Caz Festivali 2018 Özel: Duo kimyası ve yeni virtüözlük üzerine ilginç tecrübeler. » Yerlilerden sakının: Sürgünde şekillenen Güney Afrika caz tarihinin sembolik öneme sahip sanatçıları. » 27. Akbank Caz Festivalinin müzikal röntgeni: Festivalde yeralacak sanatçılar müzikleriyle yayında. » Bizim gibi insanların milyonlarca insanın söyleyemediklerini yansıtmak dışında bir amacı yok. » 95 yaşında hâlâ çalmayı sürdüren Candido kendimi 20 yaşında hissediyorum diyor. » Bizans`tan günümüze, İran`dan Yunanistan`a bu toprakların en duygusal enstrümanı kemençe. » Cazdan klasiğe, şiirden tiyatroya, modern danstan etnik müziklere yeni bir İş Sanat sezonu daha başlıyor. » Leyla-Diana yazdı ve derledi: "Maço dünyasında caz; Sorma, Söyleme, Sözetme". » Müziğin bütün renkleri Mayıs ayında 15. Mersin Uluslararası Müzik Festivali`nde yeralacak. » Ekim ayında 10. yılını kutlayan `Bach Günleri`, ardında örneği az görülen bir başarı hikayesini gizliyor. » İş Sanat düzenlediği toplantıyla yeni sezon programını duyurdu. Cazda büyük isimler, iddialı projeler var. » İngiliz caz dergisi Jazzwise yazarları arasında düzenlediği geleneksel `Best Of` seçim sonuçlarını yayınladı. » İş Sanat`ta bu sezon yine cazın ve müziğin çarpıcı isimlerini izleyeceğiz ama içimiz hüzünle dolu olarak! » Anadolunun en uzun soluklu caz festivali Afyon Caz Festivali bu yıl 12. kez düzenleniyor. » Top 10 jazz albums for people who don`t know shit about jazz (LA Weekly, Sean O`Connell) » ODTÜ Caz Topluluğu geleneksel hale getirdiği Caz Sahnesi günlerinin bu yıl beşincisine hazırlanıyor. » Müzik sektörü bakımından yılın hasatının toplandığı günler başladı: "Cazda Top 10, 2011" » Chivas Jazz Nights Kasım ayına damgasını vuruyor. Jazz gecelerinde bu kez Christian McBride`ı izleyeceğiz. » Müzik dünyasının en ünlü ve güçlü görsellerinden MTV logosunun hikayesini biliyor musunuz? » Flamenko tutkusunu sahneye alev alev taşıyan Rafael Amargo İş Sanat`ın sezon kapanışında sahne alacak. » Caz dinleyicisi geçmişe dönük bir nostaljiyle mi yaşıyor? Gelecekte bu müziğin daha iyisi üretilmeyecek mi? » 18. İzmir Avrupa Caz Festivali Özel: Polonya`nın dünya caz sahnesine armağan ettiği olağandışı seslerden Urszula Dudziak yalnızca sesiyle değil, birlikte sahne aldığı caz devleri ve bir çok ödülle birlikte kadın solistleri en seçkin isimlerinden biridir. İzmir konseri öncesinde İzmir Cazkolik`ten arkadaşlarımızla bir araya gelen Dudziak müziğini ve kendini anlattı...
Bu içeriğe yapılan yorumlar
Bu içeriğe hiç yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapabilirsiniz!
Reklam İçin Bize Yazın Bizi Arayın
0 216 385 4912
Cazkolik Shop Yeni
Albüm Bülten Üyeliği
Bizi Takip
Edin
Cazkolik.com • Türkiye’nin Caz Takvimi • Günün Albümü • Günün Parçası • Günün Müzisyeni • “Jazz”lı Gündem • Albüm Eleştirileri • Cazkolik Röportajları • Yerli Caz Albümleri Arşivi • Yerli Caz Müzisyenleri Arşivi Cazkolik Yazarları:
• Ali Haluk İmeryüz • Arto Peştemalcıgil • Ayşe Tütüncü • Beliz Hazan • Burak Sülünbaz • Cenk Akyol • Cenk Erdem • Deniz Türkoğlu • Emre Kartarı • Güç Başar Gülle • Güzin Yalın
 
• Levent Öget • Leyla Diana Gücük • Murat Ali Oral • Murat Beşer • Okan Aydın • Salim Zaimoğlu • Sami Kısaoğlu • Sevin Okyay • Tunçel Gülsoy • Turgay Yalçın • Zekeriya Şen
Radyo Cazkolik Servisleri: • Radyo Cazkolik Programları • Radyo Cazkolik Playlistleri • CazFM.com (Online stream radio)
Cazkolik.com bir Feridun Ertaşkan Rek. ve Tas. Hiz. Ltd. Şti. hizmetidir. | İletişim için: cazkolik@cazkolik.com | info@cazkolik.com | Tel: 0 216 385 4912

“Jazz, insan ruhunun zaferinin sembolüdür.” Archie Shepp