Cazkolik.com
Radyo Cazkolik İnternet üzerinde cazkoliklerin
buluştuğu bir caz radyosudur

Beethoven nasıl sağır oldu?

Cazkolik Çeviri

Fotoğraflar: Arşivden
Yayın Tarihi: 19 07 2018
Değişiklik Tarihi: 21 07 2018 02:31
Bu içerik 2131 defa gösterildi.

Beethoven`ın yaşadığı kronik sağlık sorunları yaratıcılığını etkiledi mi?

Beethoven`ın çığır açan bir besteci olarak hak ettiği üne sahip olmasının yanısıra hakkında aynı oranda bilinen, merak ve speküle edilen bir diğer konu ise sağırlığıdır.

* * *

Zaman içinde Beethoven`ın sağırlığına dair çok sayıda dedikodu yayıldı. Hakkında merak edilen bir diğer konu ise büyük bestecinin kafasını buzlu suya sokarak uyanık kalıp kalmadığıdır. Bu, eğer doğruysa, durumunu acaba ağırlaştırıcı bir faktör müdür diye de konuşulmuştur, oysa, Beethoven`ın yapmak istediği dinlenmek ve uyumak yerine ara vermeden beste yapmaya devam etmeyi istemesinden başka bir şey değildir.

* * *

Beethoven`ın sağlığı ile ilgili konular daha yirmili yaşlarında başlamıştı. Aslına bakılırsa, hiç bir zaman sağlıklı bir bedene sahip olmamıştır. Yirmi yıl sonra, yani kırkbeş yaşında ise büyük bestecinin tamamen sağır olduğu düşünülüyordu. Bu konuda çok fazla spekülasyon olmasına rağmen kanıtlar durumun böyle olduğuna yöneliktir.

* * *

Türk Gitar Konçertoları albümü çıktı
İki yıl önce gerçekleşen "10. Türkiye Gitar Buluşması" kapsamında seslendirilen eserler 2 CD`den oluşan bir albüm olarak yayınlandı. Albümde Süleyman Alnıtemiz, Nejat Başeğmezler, Çetin Bilgin, Sinan Erşahin, Cem Küçümen ve Okay Özdağ`ın gitar konçertoları yer alıyor. Albümdeki eserler Ayşegül Koca, Cem Çeliksırt, Hande Cangökçe, Kazım Çokoğullu, Tuna Yıldız ve Yaşar Gitar Trio tarafından seslendirilirken sanatçılara Orhun Orhon önetimindeki Ankara Gençlik Senfoni Orkestrası ve Ertuğ Korkmaz yönetimindeki Orkestra Akademik Başkent ile Alessandro Cedrone yönetimindeki Orkestra Ankara eşlik etti. Çağsav tarafından yayınlanan albümü müzik mağazalarından satın alınabilir.

Beethoven`ın ölümünden sonra Viyanalı saygın bir doktor olan Johannes Wagner tarafından yapılan otopsi bestecinin hayatı boyunca yaşadığı diğer rahatsızlıkları vurgulayan önemli bir belge olarak kabul edilir. Beethevon`ın sağırlıktan kronik sindirim sorunlarına, hatta, psikiyatrik sorunlara kadar pekçok belirti yaptığı yazışmalardan rahatlıkla anlaşılabiliyordu.

* * *

Büyük bestecinin kafatasının normal bir kafatasına göre nerdeyse iki katı kalınlıkta olduğu ve kafatasının tabanına doğru petroz kemiği yakınlarındaki damarlarda geniş çaplı dilatasyon olduğu tespit edilmişti. Wagner ayrıca, Beethoven`ın işitsel sinirlerinin köreldiğini keşfetmişti ki bu tespit de sağırlığını açıklamak için geçerli bir yoldu. Paget hastalığına (genellikle ileri yaşlarda ortaya çıkan biçim bozucu bir kemik hastalığı) ek olarak Betehoven`ın aşırı alkol tüketimi beraberinde siroz hastalığını da getirmişti ki ölüme giden yolda oldukça önemli bir sebeptir.

* * *

Sanatçının durumu doktoru tarafından 1801 yılında kötüleştiği zaman ilk kez raporlanmıştı. Ruhsal durumu ve tavırları bariz ve tahmin edilemez şekilde değişmiş, bu durum müziğine de yansımıştı. Büyük bestecinin artan işitme sorunlarının kompozisyonlarına etkisi yoğun tartışma konusu olmuştur. İlginçtir, bestecinin yeğeni Karl van Beethoven dayısına, sağırlığının sahip olduğu müzikal dehasının olasılığı içinde olduğuna dair şeyler söylemiş ama bizzat Beethoven yeğeniyle hiç de aynı fikirde olmamıştır.

* * *

Sağırlığı arttıkça diğer sağlık sorunları sağırlığının yanında önemsizleşiyordu. Besteleri için şirket aramayı bırakmış, sosyal ilişkilerden tümüyle izole olmayı tercih etmişti, bu durum, bilinçaltında ya da benzeri şekilde belirgin etki yaratan bir umutsuzluk duygusu oluşturmuştu. Umutsuzluk, bestelerini yaparken başta piyanosu kullandığı malzemeye karşı da sert, kırıcı ve tahrip edici olmasına neden olmuştu.

* * *

Ama, tüm bunların yanında, içinde bulunduğu korkunç koşullara rağmen 4 ve 9 numaralı piyano konçertoları ile 2 ve 9 numaralı senfonileri yanında "Ay Işığı Sonatı" gibi çok önemli eserlerini bu dönem besteledi. 

Cuarteto Casals 20. yılında yeniden Beethoven`la
Beethoven dörtlüsü olarak kemanlarda Vera Martinez Mehner ve Abel Tomas Realp, viyolada Jonathar Brown ve viyolonselde Arnau Tomas Realp`ten oluşan Cuarteto Casals 20. yılını kutlamak amacıyla yayınladıkları ilk albümlerini yenilikçi ve yapısal bir düzenlemeyle "Inventions" ismiyle yeniden yayınladı. Beethoven`ın ifade edilmemiş derinlikleri dörtlünün ellerinde su yüzüne çıkarıyor. Albümü dijital platformlarda dinleyebilirsiniz.

Beethoven pes etmedi, tersine, muazzam müzikal eserler ortaya çıkarmayı sürdürdü. Waldstein adıyla bilinen bilinen 21 numaralı Op.53 C majör piyano sonatı, 4 numaralı piyano konçertosu veya 6 numaralı pastoral senfonisi sağırlığı ve diğer sağlık sorunları giderek kötüleştiği halde sahip olduğu yaratıcılık, güçlü ruhu ve kararlılığı nedeniyle zaferle dolu iyimser besteler olarak görülmüştür.

* * *

Anlaşılması zor olan bir diğer şey ise, sağırlığı ve duyduğu çınlamalar giderek artarken nasıl besteler yaptığını anlatmasıdır. Beethoven taslakçı bir besteciydi. Ölümünden sonra bıraktığı notlardan bir besteci olarak sahip olduğu tekniği rahatlıkla öğrenmek mümkün. Eskizleri, genellikle küçük motiflerinin giderek tam teşeküllü bileşimlere dönüşen parçalar olmasıydı.

* * *

Zamanla belki piyanoda çaldığı şeyleri duymamaya başlamıştı ama müzikal olarak bir notayı duyabiliyor, hissedebliyordu ve bu durum, bir besteci için çok değerli bir özellikti. Doğuştan sağır olmadığı için yaptığı işlerin müziğini içinde duyabiliyor ve denetleyebiliyordu.

* * *

Bugün eğer Beethoven bu hastalığa yakalanmış olsaydı rahatlıkla tedavi olur, sağlık sorunu yaşamazdı, yanısıra, içinde bulunduğu duygusal tünel belki bu dönem bestelerini farklı yapmasına neden olur ama öbür taraftan 6. Piyano Konçertosu ile 10. Sefonisi gibi büyük eserlerini tamamlamasını da sağlardı.

(Bu yazı 13 temmuz 2018 tarihinde CMuse isimli web sitesinde yayınlanan makaleden çevrilerek derlenmiştir)

Cazkolik.com / 19 Temmuz 2018, Perşembe

Kaydet

Kaydet

Kaydet


Konu veya sanatçıyla ilgili yayınlanmış benzer haberler

Bodrum Müzik Festivali 15. yılında
47. İstanbul Müzik Festivali haberleri
PSM Caz Festivali Özel; Nazlı Toprak-John McLaughlin Röportajı: Müzisyenlerin karşılaştığı sorunlar anlaşılmalı.
Bu bölümde yayınlanmış önceki yazılar
» Herkes kendi Bach`ını bulmak zorunda » Carmen operasının öyküsü ve caz yorumları » İstanbul Opera Festivali 10. yılını kutluyor » Bodrum Müzik Festivali 15. yılında » 47. İstanbul Müzik Festivali haberleri » Klasik müzik güncel haberler (Nisan/Mayıs 2019) » Klasik müzik güncel haberler (mart 2019) » Klasik müzik güncel haberler (şubat 2019) » Klasik müzik güncel haberler (ocak 2019) » Klasik müzik güncel haberler (aralık 2018) » Bu sezon sahnelerde izleyeceğimiz opera yıldızları kimler? » Klasik müzik güncel haberler (ekim/kasım 2018) » Klasik müzikte yılın en iyileri... » Bifo`nun yeni sezonu yıldızlarla dolu » Arkas Trio ve Yüz Yıllık Serüven » 15. Uluslararası Gümüşlük Klasik Müzik Festivali müzikal çeşitliliği renkli bir program vaadediyor » 16. Uluslararası Bodrum Bale Festivali ünlü eserleri sergileyecek. » Beethoven nasıl sağır oldu? » Türk operasını Avrupa`ya tanıtmalıyız » Müziğin efsaneleri Bilkent Piyano Festivali`nde öğrencilerle buluşuyor. » Osmanlı`dan bu yana müziğin su ile ilişkisi Pancaroğlu`nun albümünde yeniden "Ab-ı Hayat" buluyor » Akdeniz ve ege kuşağının saygın festivali bu yaz 14üncü yılını ışıltılı konserlerle kutlayacak » 9. Uluslararası Opera Festivali opera dünyasının en çekici primadonnasıyla başlayacak. » Klasik müziğin yaşayan en önemli isimlerinden İdil Biret 60 yıllık kariyerini dev bir yapıta dönüştürüyor.
Bu içeriğe yapılan yorumlar
Bu içeriğe hiç yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapabilirsiniz!
Reklam İçin Bize Yazın Bizi Arayın
0 216 385 4912
Cazkolik Shop Yeni
Albüm Bülten Üyeliği
Bizi Takip
Edin
Cazkolik.com • Türkiye’nin Caz Takvimi • Günün Albümü • Günün Parçası • Günün Müzisyeni • “Jazz”lı Gündem • Albüm Eleştirileri • Cazkolik Röportajları • Yerli Caz Albümleri Arşivi • Yerli Caz Müzisyenleri Arşivi Cazkolik Yazarları:
• Ali Haluk İmeryüz • Arto Peştemalcıgil • Ayşe Tütüncü • Beliz Hazan • Burak Sülünbaz • Cenk Akyol • Cenk Erdem • Deniz Türkoğlu • Emre Kartarı • Güç Başar Gülle • Güzin Yalın
 
• Levent Öget • Leyla Diana Gücük • Murat Ali Oral • Murat Beşer • Okan Aydın • Salim Zaimoğlu • Sami Kısaoğlu • Sevin Okyay • Tunçel Gülsoy • Turgay Yalçın • Zekeriya Şen
Radyo Cazkolik Servisleri: • Radyo Cazkolik Programları • Radyo Cazkolik Playlistleri • CazFM.com (Online stream radio)
Cazkolik.com bir Feridun Ertaşkan Rek. ve Tas. Hiz. Ltd. Şti. hizmetidir. | İletişim için: cazkolik@cazkolik.com | info@cazkolik.com | Tel: 0 216 385 4912

“Jazz, insan ruhunun zaferinin sembolüdür.” Archie Shepp